Những con chữ phi thường của Đặng Đình Quý

Phim ảnh có lẽ luôn là nơi ẩn náu của những tâm hồn yếu đuối. Người ta đến với phim ảnh không chỉ bởi người ta cần đến một bến đậu bình an mà còn gửi gắm những tâm sự thầm kín. Với Đặng Đình Quý, những kịch bản phim mà cậu viết ra là cả những khát vọng được giãi bày, sẻ chia, như chắt từ những trang nhật ký phi thường của cậu thanh niên 24 năm sống trong tật nguyền. Hơn hết thảy là khao khát được cống hiến của một người sinh ra đã rơi vào cửa nhà thần chết, nhưng đã tìm được lại cuộc sống của mình bằng một nghị lực phi thường. Bại não, nhà quá nghèo và sống theo những cuộc di cư của bố mẹ, nhưng cậu bé 4 tuổi mới tập những bước đi đầu tiên này đã trở thành sinh viên năm thứ 3 Khoa Quản trị du lịch, Đại học Yersin Đà Lạt. Cậu cũng là tác giả của hơn ngàn trang bản thảo kịch bản phim "Những mùa hè đã qua" đang được Hãng phim truyện Việt Nam đưa vào sản xuất. Một kịch bản mạch lạc, dù có rất nhiều lỗi chính tả. Nếu dựng phim, đây sẽ là bộ phim dài chừng ba chục tập. Đọc có những chỗ vẫn còn ngây ngô, có những ý tưởng quá đơn giản, nhưng vẫn có những lấp lánh của tài hoa. "Những mùa hè đã qua" là câu chuyện của ba bạn trẻ Hoàng Thanh, Mai Anh và Bích Vân. Họ lớn lên dưới một mái trường và rồi tình yêu nảy nở. Và biết bao biến cố đã xảy đến trong cuộc đời những người trẻ tuổi. Mai Anh trở thành kiếp hoa lưu lạc. Hoàng Thanh đi du học ở Mỹ. Còn Bích Vân đang giúp gia đình quản lý chuỗi khách sạn. Quá khứ và hiện tại, trong hành trình đi tìm hạnh phúc, những người trẻ đã chịu những va đập của số phận khiến họ phải rời xa nhau nhưng vẫn không thôi nghĩ về nhau. Một kịch bản không dấu vết của kỹ thuật, được viết liền mạch như một cuốn tiểu thuyết. Quý nói, cậu bắt tay vào viết kịch bản khi đọc xong cuốn sách "Bao giờ cho đến tháng Mười" của đạo diễn Đặng Nhật Minh. Cuốn sách ấy in kịch bản văn học của bộ phim "Bao giờ cho đến tháng Mười" của ông và Quý nghĩ rằng, chỉ cần viết như vậy là đủ. Kịch bản ấy được viết trong những ngày Quý ôn thi vào đại học trên những trang giấy viết tay. 1.026 trang bản thảo, với hơn 40 nhân vật và quãng thời gian trải dài hơn 13 năm, tham vọng của chàng trai trẻ này là muốn quảng bá du lịch vào phim và coi đây là một lời tuyên chiến với phim Hàn Quốc. Kịch bản đầu tay của Quý như thể những trang nhật ký phi thường được viết bằng những ngày tháng đầy khó nhọc của chàng trai này, những trang đời chứa cả máu và nước mắt. Nhân vật chính không phải là cậu, nhưng anh ta cũng trải qua rất nhiều biến cố và là hình ảnh mà Quý khát khao hướng tới. Quý gửi cho tôi cả lá thư mà cậu gọi là "lá thư cực kỳ quan trọng", gửi ông Giám đốc Hãng phim truyện Việt Nam, nơi cậu gửi kịch bản tới với hy vọng lớn là những ý tưởng của mình sẽ xuất hiện trên màn ảnh. Cậu muốn kịch bản nhận được những lời nhận xét tốt và sẵn sàng bỏ nếu nó thực sự không có giá trị. Nhưng nếu được làm thì cậu muốn mọi thứ, từ trang phục cho đến bối cảnh đều được thực hiện tại ViệtNam và là hàng hóa Việt Nam, như một cách quảng bá thương hiệu. Và cậu muốn hãng trích lại 10% tiền nhuận bút từ kịch bản của cậu để tổ chức đào tạo những người trẻ tuổi, để cậu có cơ hội được học về điện ảnh và tiếp tục đam mê của mình. Đọc bức thư ấy, thoạt đầu tôi bật cười vì những khát vọng hồn nhiên của Quý. Nhưng rồi tôi thấm thía. Có lẽ trong trái tim nguyên sơ của chàng trai này là một tình yêu điện ảnh nồng nàn và khao khát được cống hiến. Điều đó ở Quý có thể đã mạnh hơn ở tôi trong lúc này. Khi cậu lúc nào cũng thấy cuộc đời rất đẹp để tiến tới. Còn tôi, có những khi tôi đã muốn rũ bỏ mọi thứ, cả những ước mơ chữ nghĩa của mình, chỉ vì tôi gặp vài vận hạn trong đời. Tôi vẫn nghĩ rằng, chàng trai này là một phép thử của tạo hóa với con người. Một phép thử đặc biệt, để xem sức chịu đựng của con người tới đâu và con người ta có thể vượt qua những khó khăn nào. Tôi nói chuyện với Đặng Đình Quý, cảm giác cậu phát âm rất khó khăn nên đề nghị cậu trả lời câu hỏi qua email. Nhưng tôi đã sai lầm. Viết được một chữ với Quý còn khó hơn vạn lần. Không ai nghĩ cậu có thể viết được khi cậu đi học. Cậu từng tâm sự với bạn, nếu chữ cậu đẹp có thể cuộc đời cậu đã khác rồi. Quý viết chậm. Đó là tật bẩm sinh. Quý viết: "Tuổi thơ tôi bắt đầu từ con sông Luộc, cây đa, ngôi trường làng… Cho đến hôm nay, trong mắt tôi đó là một tuổi thơ đẹp nhưng nhiều máu, mồ hôi nước mắt, chia ly và cả một chút đố kị, ghen ghét, ước ao, thèm muốn giống như các bạn. Mặc dù có thể cho đến bây giờ nhiều bạn của tôi ngày xưa đã không bằng tôi hôm nay. Họ chỉ học hết cấp hai hoặc cấp ba đã đi lấy chồng, lấy vợ hoặc đi làm công nhân, còn riêng tôi đang được học đại học. Tôi nhớ nhất những lần bị bạn bè trêu chọc chế giễu. Và nhớ những bước đi đầu tiên. Những lần vấp ngã. Tôi ngã suốt cả thời thơ ấu và đến cả bây giờ thi thoảng tôi vẫn còn bị ngã. Nhưng tôi không muốn ai nhìn thấy tôi ngã và sợ cảm giác họ chạy đến đỡ mình dậy. Tôi muốn tự đứng dậy và bước đi tiếp. Tôi rất ít khóc khi ngã, mặc dù chảy máu rất nhiều. Tôi sợ nếu khóc thì người ta biết là mình ngã. Tôi không muốn. Tôi sinh ra ở Hưng Yên, một tỉnh thuần nông và cả hai bố mẹ đều là nông dân, ngoài làm ruộng không có nghề phụ gì khác.--PageBreak-- Năm 1990, khi đó tôi 6 tuổi, em trai 4 tuổi vì cuộc sống quá khó khăn nên cả hai bố mẹ đã bỏ làng vào Lâm Hà (Lâm Đồng) khai hoang để hai anh em tôi cho bà và cô. Bà chỉ bán hàng vặt ở nhà, còn cô là giáo viên cấp 1 trường làng. Tôi bắt đầu đến lớp năm lên 6 tuổi và có lẽ cũng biết chữ từ đó, nhưng cô giáo nghĩ: cho tôi đến trường ngồi cho vui, chứ tôi không thể viết được, bởi tôi không thể cầm được bút. Tôi không khóc vì bị ngã hay vì bị chảy máu mà khóc vì không thể cầm được bút. Và đến bây giờ thì khó khăn nhất đối với tôi vẫn là chuyện cầm bút và viết. Rất nhiều giáo sư cảm thấy ái ngại và tiếc nuối cho tôi. Nếu chữ tôi đẹp có lẽ tương lai tôi còn tươi đẹp hơn bây giờ...".  Rất may là có Internet. Internet đã giúp mọi quá trình của Quý ngắn lại. "Internet và máy tính làm cho tôi quên đi và không còn nghĩ rằng tôi là người tàn tật. Hàng ngày ngoài giờ học bình thường, tôi ngồi trên mạng ít nhất từ 6 đến 8 tiếng để khai thác nguồn thông tin hay tài nguyên vô tận này. Tôi tin rằng tôi hơn rất nhiều so với các bạn cùng khoa" - Quý tự tin. Đang là sinh viên năm thứ 3 Khoa Quản trị du lịch K2 Trường Đại học Yersin Đà Lạt, trong mắt gia đình và bạn bè, Quý đã không còn là một người tàn tật. Đặng Đình Quý và các bạn trong Khoa Quản trị du lịch Đà Lạt. Quý không thực sự yêu thích công việc quản trị. Từ nhỏ, Quý đã thần tượng Abraham Lincoln và ước mơ lớn nhất của cậu là trở thành luật sư, một luật sư của những người nghèo. Nhưng hai lần thi, ba lần chấm đều thiếu một điểm nên Quý phải chuyển qua ngành Quản trị du lịch, một ngành không hề hợp với Quý. Bản chất của quản trị là một tiến trình sử dụng và quản lý người khác để khai thác triệt để các nguồn tài nguyên sao cho hợp lý. Quý thích phong cách quản trị của người Nhật. Cậu được đào tạo những môn như quản trị, quản trị nhân sự, tâm lí lãnh đạo, quản trị dự án đầu tư, quy hoạch du lịch... và các môn chuyên ngành khác và cậu muốn sau khi ra trường có thể làm về thiết kế và điều hành tour. Quý nói với tôi rất nhiều điều về du lịch và sự kết hợp của điện ảnh và du lịch. Quý đã từng có những bữa cơm rất khó nhọc, từng sống không biết ngày mai sẽ ra sao vì gia đình quá nghèo, từng phải học bổ túc 2 năm 3 lớp ban đêm để đuổi kịp chương trình. Suốt 2 năm học bổ túc đêm, Quý đi học được nhờ sự giúp đỡ của những người thân quen, vì nhà cách trường tới 6km. Đã có những khi Quý không biết ngày mai mình có thể tới lớp không vì niềm hy vọng của Quý phụ thuộc vào những mùa cà phê lên giá hay mất giá. Cứ như thế, sự cùng quẫn đeo đẳng cậu cho tới khi vào đại học. Nhưng chàng trai này là người mạnh mẽ và quyết liệt. Chưa khi nào cậu muốn dừng lại. Cậu muốn làm được một điều gì đó. Hiện giờ thì Quý nói đùa, mình đã là "đại gia", vì gia đình cậu có tới 7 ha cà phê ở Lâm Hà và có 5 người làm công nhân giúp và mấy năm qua cà phê được giá. Em trai cậu cũng đang học năm thứ 4 Khoa Du lịch K28 Đại học Đà Lạt. Tôi hỏi Quý có dự định gì cho năm mới 2008 không? Quý không ngần ngại nói rất nhiều những dự định lớn. "Cụ thể năm 2008 mong muốn lớn nhất của tôi là kịch bản phim truyền hình dài 20 tập "Những mùa hè đã qua" sẽ được Hãng phim truyện Việt Nam khởi quay. Và kịch bản "Con đường mới" 20 tập, tôi đang viết tập 10 sẽ được một hãng phim nào đó sử dụng. Còn trong tương lai xa hơn là tôi mong muốn có thể góp phần nhỏ bé để kết hợp điện ảnh và du lịch,  lấy điện ảnh để quảng bá hình ảnh du lịch và trích một số nguồn thu của du lịch để phục vụ cho việc phát triển điện ảnh theo kiểu phát triển kép. Điều này Điện ảnh Hàn Quốc, Trung Quốc, Thái Lan đã làm rất thành công nhưng ở Việt Nam hiện nay rất ít người nghĩ đến. Tôi hy vọng "Con đường mới" tôi đang viết sẽ là một sự thử nghiệm thành công. Khi bước vào giảng đường đại học, tôi đã từng nói với thầy Trưởng khoa về phát triển du lịch bền vững, sử dụng du lịch như một công cụ chống lại nghèo đói, nhất là khi Việt Nam vẫn còn 16 triệu người nghèo chủ yếu là ở vùng sâu, vùng xa, vùng dân tộc ít người. Qua những lần đi thực tế tôi nhận thấy Việt Nam có rất nhiều tiềm năng về mô hình này nhưng chưa được nghiên cứu đầu tư khai thác đúng mức và nghiêm túc để mang lại hiệu quả cao hơn cho người nghèo. Đặc biệt là đồng bào dân tộc ở Tây Nguyên và miền núi phía Bắc… Nếu đủ điều kiện tôi sẽ thành lập Công ty Hoa Hướng Dương theo mô hình này. Có thể tại Đạ Tẻ hoặc Cát Tiên hai huyện nghèo nhất và hay bị thiên tai bão lụt nhất tỉnh Lâm Đồng" - Quý hào hứng. Còn chuyện tình yêu? "Hy vọng sẽ có một người con gái yêu tôi và tôi có thể dành cả đời mình cho người đó. Cho đến bây giờ, tôi vẫn là người cô đơn. Nhưng có lẽ sau bài báo này tôi sẽ không còn cô đơn nữa. Hy vọng vậy. Tôi sẽ cố gắng làm việc nhiều hơn có thể vì cả điều đó nữa" - Quý nói. Và cười rất tươi. Nụ cười tuổi hai mươi rất trẻ!